Cultuur gaat niet over geld!

Bezuinigingen op de cultuursector in Deventer?! Mijn gedachten schieten alle kanten op als ik deze kwestie voorgelegd krijg. Cultuur gaat voor mij namelijk niet over geld, maar over wat het met mensen doet en welke uitwerking een bloeiende cultuursector heeft op Deventer en haar bevolking. En dat vind ik vele malen belangrijker dan een paar duizend euro subsidie meer of minder!

Betekent voorgaande dat ik tegen bezuinigingen op cultuur ben? Niet op voorhand. Ik vind het belangrijk om constructief te zijn en met mij valt over alles te praten. Ik besef goed dat de tijd dat ieder huisvrouwenkoor of iedere kunstenaar (met alle respect) subsidie kreeg definitief achter ons ligt. In mijn ogen is dat de grote fout die de cultuursector en overheid, ook in Deventer, hebben gemaakt: een stortvloed aan subsidies zonder dat duidelijk was met welk doel een subsidie verstrekt werd. Het heeft de cultuursector in zekere zin lui gemaakt, maar ik zie tegelijkertijd dat de sector op dit moment laat zien creatief te zijn met het vinden van alternatieve inkomsten.
Ik sta dus absoluut open voor cultuurbezuinigingen, maar veroordeel de manier waarop dit college van B&W dat doet. Bezuinigen is namelijk één ding, maar bezuinigen zonder visie is het stomste dat een college kan doen! En dat is precies wat er op dit moment gebeurd of dreigt te gebeuren. Ik kan het college echt niet meer volgen wanneer in dezelfde alinea in het begrotingsvoorstel staat dat cultuureducatie voor jongeren belangrijk wordt gevonden, maar dat de kans dat een aantal kunstcursussen voor jongeren (voor volwassenen verdwijnt sowieso het grootste gedeelte) verdwijnt reëel is, omdat de Leeuwenkuil een flink gedeelte aan subsidie kwijtraakt.

We zijn in Deventer gezegend met een bloeiend cultureel leven en daar ben ik onwijs trots op. De mooie, grootse festivals waar tientallen vrijwilligers op de been zijn om alles in goede banen te leiden, afgewisseld met kleine projecten waar bijvoorbeeld beginnende muzikanten de kans krijgen om zichzelf te laten zien. Met name die kleine projecten laten zien hoe vindingrijk en flexibel de cultuursector is. Voor mij is het voorbeeld van een klein succesvol project ‘Praamstra Live’. Een boekwinkel die samenwerkt met een poppodium en een productiehuis om Deventer kennis te laten maken met beginnende artiesten of een voorproefje te geven van wat er ’s avonds in het Burgerweeshuis of Deventer Schouwburg te zien is. Dit alles zonder ook maar één cent aan subsidie. Dit voorbeeld laat zien hoe belangrijk samenwerken is en dat is precies wat wij in Deventer veel meer moeten doen. Op zoek gaan naar originele en verassende samenwerkingsverbanden die de gemeente geen of nauwelijks geld kosten. Zoek veel meer de verbinding met scholen om kinderen van jongs af aan cultureel bewust te maken. Er zijn duidelijke aanwijzingen dat mensen die midden in het culturele leven staan meer in staat zijn om out-of-the-box te denken, creatief zijn, risico’s durven te nemen en onderuit durven gaan. In mijn ogen essentiële eigenschappen in een tijd dat vijf jaar dezelfde baan hebben al een hele tijd is.

De gemeentelijke uitgaven terugschroeven kan dus als de gemeente voldoende ruimte biedt aan nieuwe, originele initiatieven en het ontwikkelen van cultureel talent mogelijk maakt. Het verlenen van een vergunning om iets op de Brink te organiseren is dan doorgaans van groter belang dan het al dan niet toekennen van een subsidie. Dat is bezuinigen met visie en daar kan ik het absoluut mee eens zijn. Maar de bezuinigingen zoals het college ze nu voorstelt? Nooit!

We Are The World

‘Goedemiddag, uw vervoerbewijzen alstublieft’, klinkt het vriendelijk door onze coupe. We schrijven zaterdag 23 maart iets na twaalven en ik zit samen met Guliz en Abu Ali in de trein op weg naar Amsterdam. Bij het tonen van onze vervoerbewijzen vraagt de conducteur of wij onze identiteitsbewijzen kunnen laten zien. Guliz en ik grijpen beiden naar onze ID’s, maar Abu Ali moet het doen met zijn OV-chipkaart. Bij de NS is hij welkom getuige het vriendelijke knikje van de conducteur, maar voor politiek Den Haag is hij illegaal en bestaat hij feitelijk niet. Gewoon, omdat hij hier is.

Afgelopen zaterdag liep ik mee in de demonstratie opgezet door vele organisaties die de manier waarop het huidige kabinet omgaat met illegale vluchtelingen hartstochtelijk verwerpen. Vluchtelingen als Abu Ali die nergens naar toe kunnen. Naar Irak terug kan hij niet, omdat hij simpelweg wordt vermoord als hij een voet op Irakees grondgebied zet. Nederland wil hem niet, omdat zijn feitenrelaas ongeloofwaardig wordt gevonden. Irak is voor hem veilig genoeg voert het IND aan als enig argument, terwijl voor autochtone Nederlanders al jaren een negatief reisadvies geldt. Hoe kan het voor iemand als Abu Ali die op allerlei Iraakse sites als gezocht wordt bestempeld veilig zijn, als Nederlanders hun leven al niet zeker zijn in Irak. En wij staan nog niet eens met onze kop op die sites. Het spijt me, maar deze gedachtengang ontgaat mij echt volledig.

Begrijp me niet verkeerd. Ik ben niet op voorhand tegen het uitzetten van vluchtelingen, maar ik verzet me wel met hand en tand tegen de manier waarop dat op dit moment gebeurt. Willekeur viert hoogtij en niemand weet waar hij/zij aan toe is door dit falende asielbeleid. Je hoeft maar met je hoofd op tv te komen (mag ik u even helpen herinneren aan Mauro en Sahar, maar ook Douglas die toevallig goed kan voetballen) en je mag blijven, waar anderen in dezelfde soort situaties ijskoud op straat staan of in detentie worden gezet in afwachting van hun gedwongen uitzetting.
Vragen te vertrekken is prima, maar dan wel op basis van een eerlijk en snel proces. Abu Ali zou niks liever willen, maar de realiteit is nou eenmaal anders. Vluchten doe je niet voor je lol. Je laat je vier kinderen en vrouw echt niet achter in Irak om te vluchten, omdat je de afstandsbediening niet mocht. In plaats van helpen, krijgen deze mensen veelal een keiharde en uiterst pijnlijke schop na! Om je kapot te schamen.

Tijdens de demonstratie kon ik mijn ogen niet van Abu Ali afhouden. Vastberaden en sterk, maar tegelijkertijd zo kwetsbaar en nederig! Ongemerkt voelde ik een traan over mijn wang gaan. Ineens werd het falende asielbeleid zo concreet en kwam het zo dichtbij. We hebben het hier godverdomme over mensen, die net als ieder ander het beste van hun leven willen maken. Of je nou mormoon, GroenLinkser, fan van Frans Bauer, docent geschiedenis of vluchteling bent. Een ieder heeft recht op leven, artikel zes van de universele rechten van de mens.

Ik begin mijn geloof in het feit dat iedereen over bovenstaande zo zal denken te verliezen. Blijkbaar zijn er veel mensen in Nederland die vinden dat het eigenlijk best wel goed gaat met het huidige asielbeleid. Tegen hen zou ik willen zeggen: praat eens met iemand als Abu Ali! Dan spreken we elkaar nog een keer.

We Are The World.
There comes a time. When we hear a certain call. When the world must come together as one
.
Met name die laatste zin is zo krachtig. We zij allemaal gelijk, we zijn allemaal één. Laten we er dan in vredesnaam met zijn allen wat van maken. Geen mens is illegaal!

Sister Act de Musical, je zou er spontaan katholiek van worden!

Wat: Musical Sister Act
Waar: Afas Circustheater Scheveningen
Wanneer: Zaterdag 9 maart 2013 // 15:00

Hallelujah, wat een show!! Wat een energie.
De Nederlandse versie zou scherper en soms op het randje zijn! Hij is gewoon oerhollands. Stage Entertainment slaagt erin om de voorstelling zijn integriteit en oorspronkelijkheid te laten behouden, maar tegelijkertijd zit deze versie vol typisch Hollandse, soms schurende humor en kwinkslagen.

De stage ziet er gelikt uit. Decors zijn nergens te uitbundig, maar staan volledig in dienst van de voorstelling en betreffende scènes. Tot de laatste scène. Dan gaan alle remmen los en spettert het decor aan alle kanten. Perfecte balans! De muziek is heerlijk en onder leiding van de enthousiaste dirigent Marcel Visser verwordt het orkest tot een ultragrote en knallende soulband.

Dan de cast…
Carolina Dijkhuizen is een bonk energie als de zwarte Deloris van Cartier. Ze opent de show en laat meteen een stem horen die doordrenkt is van soul! Wat een krachtige en toegankelijke stem! Soms klinkt het een beetje geforceerd, maar met haar intensiteit ben je dat zo weer vergeten.
Dijkhuizen maakt van een Deloris een ietwat onbeholpen zangeres met de nodige levensvreugde en positiviteit! Haar spelvreugde knalt van het podium en werkt zeer aanstekelijk. Haar humor is heerlijk hysterisch en uitbundig, zonder dat ze een karikatuur wordt van zichzelf. Altijd oprecht en ze neemt je helemaal mee met als hoogtepunt haar hilarische versie van het gebed, gevolgd door een uitbundig applaus van de zaal. Haar liefde voor de nonnen komt zeer naturel over, evenals haar samenspel met Simone Kleinsma. Een feestje! Simone Kleinsma als Moeder Overste is een geschenk uit de hemel! Wat een genot om haar na jaren van serieuzere rollen weer in een komische, lichtere rol te zien schitteren. ‘Zoiets verleer je niet’, vertelde ze in een interview en dat klopt in haar geval als een bus! Wat een topwijf! Haar komische timing is van grote klasse en zij slaagt erin om de droge humor in haar rol perfect in dienst te laten staan van haar personage. Dat humor een groot deel van haar rol omvat, neemt niet weg dat Kleinsma Moeder Overste streng en conservatief neerzet! Er komt niet elke dag een persoon als Deloris het gras onder haar voeten wegmaaien. Ze speelt dat erg mooi en haar bezorgdheid over zowel de zusters als de toekomst van de kerk is erg oprecht. Een Moeder Overste met een hart van goud. Als Kleinsma nu niet in de hemel komt….

De voorstelling is duidelijk een vrouwenfeestje en ook Stanley Burleson verandert daar in zijn rol als Curtis niks aan. Na grote rollen in Miss Saigon en La Cage Aux Folles kan Burleson het in deze rol wat rustiger aan doen. Zijn rol krijgt nergens echt diepgang en dat hoeft ook niet. Dat doet echter niks af aan het feit dat hij absoluut zijn vakmanschap toont! Hij is de bad guy van de show en dat past hem als een warme winterjas. Zijn bekende sarcasme past erg goed in zijn rol en geeft Curtis wat humor! Dit betekent wel dat ik hem nauwelijks als een bedreiging voor Deloris kan zien, mede door de ronduit lachwekkende manier waarop hij en zijn makkers worden overmeesterd. Dat Burleson een uitstekende zanger is, laat hij even horen tijdens zijn solo in de eerste akte! Een waar genot. Zijn hulpjes zijn werkelijk briljant gecast!! Marlon David Henry is een heerlijke en toegankelijke TJ, Frank van Hengel is een gelikte Pablo en Zjon Smaal gebruikt zijn omvang perfect en maakt indruk als de lompe, sullige en dolkomische Joey! De drie heren zingen uitstekend en gooien alle registers open net na de pauze.
Naast de prominente nonnenrol van Simone Kleinsma zijn er bijrollen voor Irene Kuiper, Esmee van Kampen en Christanne de Bruijn. Irene Kuiper is een ontwapenende en hilarische zuster Maria Lazarus. Ze heeft een perfect gevoel voor humor en haar rap is te leuk! Al waggelend en lachend maakt de robuuste Esmee van Kampen van zuster Maria Patricia een non om op te vreten. Haar pretoogjes en guitige mimiek maken haar tot een hartverwarmend en ontzettend grappig personage. Van Kampen heeft een groots bereik en een vol en warm stemgeluid. Haar luchtalarmuithaal werd dan ook beloond met een warm applaus. Christanne de Bruijn maakt een immense indruk als zuster Maria Roberta. Aanvankelijk de onzichtbare, gespannen en schuchtere zuster, maar als ze dan ontdooit staat er ook een persoonlijkheid. Wat een vocale klasbak en wat zingt ze onwijs makkelijk.
Edwin Jonker speelt zeer verdienstelijk als de suffige agent ‘natte’ Harry! Lekker knullig, humoristisch en een hoog aaibaarheidsgehalte. Frans Mulder is op zijn plek als monseigneur O’Hara! Zijn timing is subtiel, zijn spel nuchter en down-to-earth en hij gebruikt zijn zware, diepe stem uitstekend op een bepaald moment in de show!

Het Ensemble is een bonte mix van nonnen en drie mannen! De ensemblenonnen hebben briljant verzonnen namen als Mary van Servaes en Mari Huana!! De dames spelen hun kleine rolletjes geweldig leuk! De mannen hebben nauwelijks wat te doen, maar doen het prima! Een ensemble om van te houden!

Moet Sister Act het hebben van het verhaal? Nee, het verhaal is dun en er gebeurt feitelijk weinig. Moet Sister Act het dan hebben van zijn uitgediepte karakters? Ook niet, hoewel sommige personages soms eventjes de diepte ingaan!

Nee, Sister Act is een ouderwetse feelgoodshow met veel energie en positiviteit, een perfecte cast en heerlijke muziek! Als er dan een hemel bestaat, laat het er dan in godsnaam net zo positief als deze show zijn!!! Futloos, batterij leeg en geen energie meer?! Ga naar deze voorstelling en je energiepeil stijgt weer met meer dan honderd procent!

Olifant, dat is toch die grondstof voor beeldjes?

‘Er was een tijd’, fluistert Opa Koen, ‘Er was een tijd dat de aarde een grote verscheidenheid aan dieren herbergde. In Afrika en Azië leefden bijvoorbeeld dieren zo groot, dat kan je je haast niet voorstellen. Men noemde ze olifanten. Opa heeft ze ooit nog in het echt gezien, maar dat is allemaal lang geleden. Waar onze koeien, kippen en varkens het steeds beter kregen en mensen zich gingen beseffen dat wij deze dieren op zijn minst goed kunnen behandelen voordat we ze opeten, werden in andere delen van de wereld olifanten op grote schaal afgeslacht! Niet eens om op te eten, maar omdat ze zulke mooie tanden hadden van ivoor. De rest van dat schitterende dier lieten mensen gewoon wegrotten. Deze gemene mensen noemde men Chinezen.’ Zijn kleinkinderen kijken hem verschrikt en met grote ogen aan….

China, zelfbenoemd grootmacht in opkomst met hun bloeiende economie. Even voor de goede orde: Een grootmacht ben je voor mij juist als er wordt uitgestraald dat een goede en veilige leefomgeving voor mens en dier essentieel is. Zowel binnen als buiten de landsgrenzen. Men zegt wel eens dat je tegen slechtheid iets kunt doen, maar tegen domheid niet. En dat baart mij grote zorgen. De grootschalige, Chinese jacht op olifantenivoor om er heilige beeldjes van te maken kenmerkt zich namelijk door een domheid, daar is Kelly van der Veer professor bij. Laat ik China uit de droom helpen: Olifanten wisselen niet van slagtanden, zoals kinderen hun melktanden wisselen. Tweederde van de Chinese burgers denkt namelijk echt dat de beeldjes die zij kopen, gemaakt zijn van gewisselde slagtanden die gevonden zijn. Overigens groeien er bij mensen ook geen nieuwe tanden aan, nadat deze uit de mond geslagen zijn. Het grote verschil is dat wij beschikken over goede tandartsen en problemen zo met een brug of kroon worden verholpen. Olifanten zijn niet verzekerd, maar we willen wel dat ivoor. Dan maar dood…
Maar Koen, die mensen geloven in God en maken daarom die heilige beeldjes. Dat kun je ze toch niet zomaar afpakken? Klopt, maar diezelfde God zei ooit iets over rentmeesterschap en goed zijn voor alles wat ademt en leeft.

Ik begin steeds meer moeite te hebben met het feit dat wij onszelf het recht toe-eigenen om alles met dieren te mogen doen (Ja, behalve seks). Dieren waren hier nota bene eerder! Wat geeft ons het recht om zo met dieren om te gaan. We kunnen praten en denken.. Zo, zo!
We willen genieten van die prachtige BBC-documentaires, luisterend naar die zalvende stem van David Attenborough, terwijl een olifantenkudde liefdevol een kalfje opvoedt, maar we staan ondertussen wel toe dat hele kuddes (en het zijn er niet zo veel meer) net zo makkelijk worden afgeslacht als dat wij aardappels staan te schillen.

Een suggestie: Olifant sterft een natuurlijke dood, dan mag China toch best dat ivoor gebruiken. Is dat niets? Nee, in mijn tijd als bakker bij AH mochten we nooit brood meenemen dat over was. Waarom niet?! Omdat je er dan naar gaat produceren om er maar voor te zorgen dat er brood overblijft dat mee naar huis kon. Zelfde risico schuilt in het toestaan van natuurlijk verkregen ivoor. Als we er nou voor zorgen dat het lijkt alsof de olifanten een natuurlijke dood gestorven zijn, dan is iedereen tevreden… Iedereen, behalve die imposante en mooie olifant.

Gelukkig zijn er ook in China steeds meer mensen die beginnen te beseffen dat er ingegrepen moet worden, omdat de olifant anders echt verword tot een grondstof van beeldjes en over 50 jaar te boek staat als een soort mythe a la ‘Het monster van LochNess’.

Nadat ik het verhaal over de Chinese ivoorjacht in Afrika had gelezen, heb ik me meteen aangemeld als donateur van IFAW en ik hoop dat heel veel mensen meer dat gaan doen!! Zodat de olifant weer dat waardige dier wordt. Hoe was het ook alweer?! Het begint met één, maar op een dag staat er weer een hele kudde.

Wat een pestwereld

‘Waar gaat het heen met de wereld?’ Ik heb een pest(!)hekel aan die zin, maar ik moet bekennen dat hij de laatste tijd regelmatig in mijn hoofd rond zingt.

Afgelopen maanden was het weer veelvuldig raak in de wondere wereld van het pesten. Alhoewel wondere?, walgelijke is misschien een beter woord. Tim Ribberink mocht de aftrap verzorgen van deze themamaanden door zelfmoord te plegen en het gepest zijn aan te dragen als reden. Een rilling ging door heel Nederland en zelfs Mark Rutte achtte het noodzakelijk om er een aantal woorden aan te spenderen tijdens zijn wekelijks persconferentie. Terwijl het vanuit Twente toch zo’n twee uur rijden is naar Den Haag.. Kun je nagaan.
Een paar weken later zat ik naar de uitzending van Paul de Leeuw te kijken, waar een jongen zijn verhaal over pesten deed. Verlegen, achter zijn moeder kruipend… Zo’n jongen hoort daar niet als een bang vogeltje te zitten. Voor mij werd duidelijk hoe pesten kinderen al hun kind-zijn afpakt en zij met angst en beven de wereld betreden in plaats van onbevangen en vol energie. Hij overtrof zichzelf door een week later met vier rappers zijn zelfgeschreven pestlied te zingen in de studio. De zaal ontplofte van enthousiasme door zoveel moed en kwetsbaarheid.
Verder las ik over een jongen die niet langer welkom is op zijn school, omdat hij te heftig zou reageren op het gepest worden… Over de wereld omdraaien gesproken!!

Inmiddels zijn er vele initiatieven ontplooid om pesten aan de kaak te stellen. Met wisselend succes. Onlangs heeft Jamai Loman een website in het leven geroepen die moet uitstralen dat er voor de gepeste altijd een betere tijd komt: gepestmaartrots.nl. Ook is er een nieuwe bandjesactie met de tekst ‘You Are Good’ om pesten bespreekbaar te maken en mensen met een positievere instelling naar elkaar en naar de wereld te laten kijken.
Menig pessimist zal hier gelijk op zeggen dat dit het hele pesten natuurlijk niet gaat uitbannen. Dit ben ik helemaal met diegene eens, maar Rome is ook niet in één dag gebouwd. Als men op voorhand dit soort initiatieven gaat afschieten, zal het ons natuurlijk nooit lukken. Kijk, het bandje werkt al. :)

Er schuilt een paradox in het fenomeen pesten. Heel Nederland is het erover eens dat pesten uitgebannen zou moeten worden. Geen enkele Nederlander zal iets positiefs kunnen zeggen over pesten… Geen enkele! En toch gebeurt het. Van de week las ik een vergelijking die de vinger precies op de zere plek legt. De schrijver vergeleek de gespeste met een gekreukt stuk papier. Hoe hard je het ook probeert, het papier zal nooit meer helemaal gladgestreken zijn. Hetzelfde geldt voor diegene die wordt gepest. Je kunt er nog zoveel uren therapie instoppen, maar helemaal zonder krassen zal hij niet meer leven. Voor de rest van het leven getekend, omdat kinderen het nodig vonden om zijn tas af te pakken en hem te schoppen. Bah!!

Heb ik de oplossing paraat?! Helaas niet. De toverspreuk om pesten te bezweren moet nog worden uitgevonden en ik geloof dat deze bestaat. Tot die tijd zullen we er alles aan moeten doen om het fenomeen pesten zo klein mogelijk te maken. Ja, we zijn op de goede weg, maar zijn er nog lang niet. Het argument dat het nog maar kinderen zijn is me daarbij veel te vrijblijvend en te gemakkelijk. NO.WAY!!!

Waar gaat het heen met de wereld?! Met de wereld is niet zoveel mis. Met een aantal mensen des te meer…

Cultuur, nieuwe volkssport nummero 1?!

Van de week had ik weer zo’n dag. Zo’n dag waarop je nergens zin in hebt en het liefst in bed blijft liggen. Gelukkig kon dat ook! Na mezelf de halve te hebben verschanst op mijn kamer besloot ik mijzelf toch nog maar even aan het daglicht te tonen.
Wat ik vaak doe als ik me zo voel, is muziek aanzetten. Bij voorkeur klassieke muziek. Dit keer koos ik het pianoconcert in g van Maurice Ravel. Een prachtig contrasterend werk en wat ik daarnaast heerlijk vind om dan te doen, is het analyseren van zo’n stuk. Ik kan daar zo in opgaan, dat ik mijn oorspronkelijke ‘als-iemand-nu-tegen-mij-praat,schiet-ik-hem-dood’-bui vergeet en uiteindelijk de dag (of inmiddels avond) alsnog aan kan.
‘s Avonds in bed bedacht ik me dat dit een van de redenen is waarom ik kunst en cultuur zo belangrijk vind. Gewoon… Alle sores even vergeten.

Er hangt een negatieve, stinkende walm rondom de Nederlandse kunst en cultuur. Niet in de laatste plaats gevoed door Neerlands grootste culturele nono Halbe Zijlstra. De sector heeft inmiddels het imago van afwachtend en handophoudend, terwijl de meeste cultuurbeoefenaars die ik ken creatief en initiatiefrijk zijn. De cultuursector gaat zelf ook niet vrijuit. Deze heeft te weinig gedaan om het imago ten goede te veranderen en lijkt op sommige momenten een land op zich.

Ik hoop dat dit niet te zweverig overkomt, maar ik zie het leven als een taart. Bij de geboorte ligt er een bodem en vanaf dat moment is het aan jezelf om de taart op te bouwen en lekker te maken. De een doet dit door te gaan sporten, de ander door te gaan schilderen en nummer drie door een combinatie van beiden. Dit begint op de basisschool. Waar sportonderwijs een vast onderdeel van het curriculum is in het basisonderwijs is dat niet het geval bij cultuureducatie. En dat is zo ontzettend jammer. Zeker voor kinderen die de liefde voor cultuur niet van huis uit meekrijgen. Cultuur maakt het leven zoveel leuker. Het opent deuren in het bestaan die gesloten blijven voor mensen die cultuur niet of nauwelijks weten te waarderen en het leert ons de wereld om ons heen beter te begrijpen. Hoewel niet onomstotelijk bewezen, hebben we redenen om aan te nemen dat mensen die veel met cultuur bezig zijn out-of-the-box durven te denken, creatief zijn en risico’s durven te nemen. Essentiële eigenschappen in een tijd dat vier jaar dezelfde baan hebben al een hele tijd is.
Allemaal leuk en aardig Koen, maar wat wil je nou zeggen? Nou, hoewel Den Haag ons anders doet vermoeden, ligt hier dus wel degelijk een verantwoordelijkheid voor de overheid. Het is een schande dat het Metropole Orkest, misschien wel een van de beste jazz/pop-orkesten van Europa, zo heeft moeten vechten voor haar voortbestaan. We zijn in Nederland zo gefixeerd geraakt op het saldo onder aan de streep dat we vergeten zijn de immateriële zaken die het leven de moeite waard maken te waarderen. Wie dit ontkent, verklaart in wezen de weg die wij hebben afgelegd sinds de evolutie als overbodig.
De tijd dat ieder huisvrouwenkoor subsidie kreeg is voorbij en dat is terecht. Alleen slaan de bezuinigingen nu door naar de verkeerde kant. Musea die ons inzicht geven in de vaderlandse geschiedenis, orkesten die een vaste plek hebben in de maatschappij… Dit alles dreigt in grote mate te verzuipen. Den Haag vergeet het wel eens, maar soms moeten bepaalde zaken beschermd worden. Gewoon omdat het een Nederlands leven mooier maakt.

In dezen ligt er tegelijkertijd een verantwoordelijkheid voor het Nederlands bedrijfsleven. Waar bedrijven in de rij staan om voetbalclubs te mogen sponsoren, ligt dit in het Nederlandse cultuurwezen een stuk moeilijker. Waarschijnlijk omdat het de bedrijven meer kost dan het oplevert. In geld dan. Ik ben ervan overtuigd dat als een groot bedrijf zich bindt aan bijvoorbeeld het Rijksmuseum Twenthe dit een positieve opinie oplevert in de maatschappij. Imago als unique sellingpoint. Eigenlijk gek dat bedrijven dan wel voetbalclubs sponsoren. Zo positief is dat voetbalimago niet op dit moment.

Om cultuur weer de waardering te geven, zullen alle overheden meer moeten luisteren naar de wensen van de burgers. Maak ze zelf verantwoordelijk voor een provinciaal trots als Het Gelders Orkest in Gelderland. Via crowdfunding, fondsen op naam… Beloon dit soort initiatieven met waardering en een eventuele subsidie. Gebruik subsidie als laatste middel en doorbreek die koppeling die als vanzelfsprekend wordt ervaren tussen subsidie en cultuur. Straal als overheden uit dat de cultuursector wordt gezien als een waardevol en noodzakelijk wezen in de maatschappij. Ook als een klein groepje mensen van geniet. Pluriformiteit is een wezenskenmerk van cultuur en dat moet zo blijven. Zoals gezegd, soms moeten zaken gewoonweg beschermd worden! Het is aan de overheden om te bepalen wat zij als waardevol zien, maar het is essentieel dat de Nederlandse cultuursector divers en van alle markten thuis is.

Dit verhaal is misschien idealistisch, maar ik denk graag creatief en neem graag risico’s. Zouden we meer moeten doen.

Koen & 2012

December is, naast dat het de duurste maand van het jaar is, ook de maand van terugkijken. Je kunt je kont niet keren of er is weer een jaaroverzicht van het een of ander, cabaretiers buitelen over elkaar heen om een oudejaarsconference te mogen doen.
Even tussendoor, waarom hebben cabaretiers het exclusieve recht om zo’n conference te doen. Ik ben wel benieuwd hoe een hardwerkende Nederlander die dit jaar zijn baan verloor, 2012 ziet. Lijkt me minstens zo boeiend en dan kan diegene mooi al zijn frustratie kwijt.
Enfin, december is ook de maand waarin Nederland bedolven wordt onder persoonlijke terugblikken op het jaar in de vorm van columns, blogs etc. En ik ga daar gezellig aan mee doen. Hoe meer ziele.. Eeh, terugblikken, hoe meer vreugd. Zoiets?!

De meest terechte vraag is: ‘Wat was 2012 voor jaar?’ Ik krijg een tegengesteld gevoel als ik deze vraag moet beantwoorden. Voor mij persoonlijk was het namelijk een uitstekend jaar. Ik heb mijn propedeuse gehaald, ik heb nieuwe vriendschappen gesloten en bestaande weten te behouden, ik heb nog altijd die lieve familie… Kan eigenlijk niet beter. Waar 2012 dus voor mij een prima jaar was, zakte Nederland voor zo ongeveer elk examen. Sport, Politiek… Onderwerpen die dit jaar niet aan ons besteed waren.
En ook Europa en de rest van de wereld waren alles behalve het beste jongetje van de klas. Nu het tijd is om de balans op te maken, sterven er dag in dag uit vele mensen tijdens een walgelijke oorlog in Syrië, lijkt Egypte weer terug bij af te zijn nu Morsi zichzelf een bijna goddelijke status heeft toebedeeld en verdwijnen er dagelijks prachtige stukken natuur met inbegrip van de inheemse diersoorten.

Toch was het niet alleen maar kommer en kwel. De Olympische Spelen brachten Nederland veel succes, Rutte I viel, het Metropole Orkest bleef behouden en zo zijn er echt nog wel dingen op te noemen die wel leuk waren! 2012, Goede Tijden/Slechte Tijden is er niks bij.

De goede voornemens waren nog maar nauwelijks gebroken of de eerste ramp wat mensenlevens kostte was een feit. Francesco Schettino had waarschijnlijk tijdens de feestdagen lekker Titanic zitten kijken en wilde ook wel wat meer roem dan alleen maar kapitein van een cruiseschip zijn. Dit mag je natuurlijk nooit zomaar zeggen, dus had ‘ie zijn beste vriend boven op een rots gezet. Fransje zou dan langs varen om de zeemansgroet te brengen en zou ‘per ongeluk’ in te ondiep water terecht komen en het schip zou vergaan. De scheet had alleen even over het hoofd gezien dat je dan niet opzichtig als eerste van boord moet gaan en geen enkele poging moet wagen om onschuldige, vakantievierende passagiers te redden of in ieder geval die reddingsactie te coördineren. Weg roem, hallo hoon! En terecht… Hoe haal je het in je botte hersens om zoveel mensenlevens te riskeren, omdat je een vriend de zeemansgroet wil brengen. Ik sta pal voor het credo ‘leven en laten leven’, maar het heeft zijn grenzen. Ik geloof niet dat de liberalen dit bedoelden met individuele vrijheid.
Gelukkig was daar zeilmeisje Laura Dekker die het gezicht van de watersport redde door wel veilig aan land te gaan na 518 dagen zeilen. Laura, u weet wel. Dat puberkind dat niet naar school hoefde, omdat ze de wereld rond wilde zeilen. Laura moest dan wel beloven om haar huiswerk te maken. Wat heerlijk naïef toch weer… Alsof je tegen Willem Holleeder gaat zeggen dat ‘ie vrijkomt op voorwaarde dat ‘ie in de anonimiteit gaat leven. Laura is exemplarisch voor het Nederlandse beleid op een aantal terreinen. Willekeur viert hoogtij en velen worden daar de dupe van.

En ook in februari speelde water een grote rol. Althans, de haat tegen het water. En om nog preciezer te zijn: de Friese haat tegen het water. De nationale hysterie was gigantisch, want er was een kans dat het water goed genoeg zou bevriezen voor een Elfstedentocht. En wat waren we daar aan toe. Het ijsjournaal verdrong het reguliere journaal als bron van nieuws, Erben Wennemars en Erik Hulzebosch namen Mathijs van Nieuwkerk zo ongeveer over als presentatoren van DWDD en elke ochtend zagen we in ‘Wakker Nederland’ dat het ijs nog niet dik genoeg was. Dat verdomde water ook!! Hoe ironisch trouwens dat de laagste temperatuur in Flevoland werd gemeten en niet in Friesland.
Laat ik vooropstellen dat ik ook hoopte dat de Elfstedentocht door zou gaan. Ik gunde het al die schaatsers oprecht en het staat toch leuk op je CV als je kunt zeggen dat je met een beker warme chocolademelk voor de tv live naar deze titanentocht hebt zitten kijken.
Wel verbaas ik mij altijd over het de manier waarop wij Nederlanders, mijzelf incluis, omgaan met dit soort grootse nieuwtjes.
We laten alles vallen en iedereen is in de ban van in dit geval de Elfstedentocht. We vergeten de honger in Afrika, de eurocrisis, het uitsterven van vele diersoorten en een kapot-aan-het-gaande planeet. We zijn zo toe aan rustiger vaarwater met positief en leuk nieuws dat we elke strohalm aangrijpen om even in die veronderstelling te leven dat we daadwerkelijk in dat vaarwater aanbeland zijn. Dat het al dan niet doorgaan van een Elfstedentocht voor ons de grote uitdagingen van deze tijd zijn. Was het maar waar.
Iemand die de grote uitdagingen van deze tijd zeker wist te benoemen, was Job Cohen. Wat een nederlaag voor de Nederlandse politiek dat deze inhoudelijk sterke, eerlijke en fatsoenlijke politicus het heeft moeten afleggen tegen schofterige en brutale machtspolitiek. Waar zijn we in vredesnaam mee bezig! We willen blijkbaar alleen maar blufpoker in plaats van een politicus die het gewoon toegeeft als hij of zij even iets niet weet.

Als er één politicus is die totaal het tegenovergestelde belichaamt van ome Job dan is dat wel Hero Cassis Brinkman. Hij schoffeert mensen waar hij maar enigszins de kans krijgt en staat totaal niet voor zijn standpunten. Wat dat betreft paste meneer perfect bij de PVV. Toch besloot ‘ie halverwege maart op te stappen, omdat Geert Wilders zijn pogingen de partij (O nee, dat is het niet hè?! Oké, dat clubje) te democratiseren dwarsboomde en hij niet blij was met het Polenmeldpunt. Tja meneer Brinkman, al die hardwerkende Polen waren daar ook verre van gelukkig mee. Die Polen die uw toenmalige partij dag in dag uit schoffeerde en afschilderde als baantjespikkers, terwijl u dondersgoed wist dat deze mensen het werk doen waar veel Nederlanders te lui voor zijn. Die Polen die begin maart misschien wel familie of vrienden zijn verloren bij het verschrikkelijke treinongeluk ten noorden van Krakau. Als u echt principes had gehad, was u toch allang opgestapt. Zeker toen bleek dat het meer blauw op straat ‘m ook niet helemaal ging worden. Dit is wat ik bedoel met brutale machtspolitiek. Bah!

Wat Brinkman waarschijnlijk niet voorzien had, is het feit dat ‘ie vijf maanden later van het Haagse toneel verdwenen zou zijn. Eind april viel kabinet Rutte I, omdat Geert Wilders (goh) weigerde verantwoordelijkheid te nemen. Waarschijnlijk komt dat woord niet eens in zijn woordenboek voor! Gelukkig waren er een aantal partijen en politici die dat woord niet alleen kenden, maar ook in de praktijk wisten te brengen. Alexander Pechtold, Jolande Sap en Arie Slob wisten in een paar dagen tijd samen met Stef Blok en Sybrand van Haersma Buma (u mag Buma zeggen) een sluitende begroting te presenteren. Natuurlijk waren er een aantal pijnlijke maatregelen genomen waar makkelijk op geschoten kon worden door politieke lafbekken als Diederik Samsom en Emile Roemer, maar feit was wel dat de politiek eindelijk weer eens daadkracht toonde en die gezellige en immer vriendelijke Jan-Kees met opgeheven hoofd richting Brussel kon. Ik was in het bijzonder natuurlijk trots op Jolande Sap. Zij wist een aantal pijnlijke bezuinigingen terug te draaien en zorgde er hoogstpersoonlijk voor dat zaken als cultuur, zorg en integratie (thema’s waarom ik ooit bij GroenLinks ben gegaan) een beter leven waren beschoren. Eindelijk was ik weer eens trots en blij om GroenLinkser te zijn.

Totdat het partijbestuur van GroenLinks besloot om de kandidatuur van Tofik Dibi publiekelijk af te keuren. Wat een blamage. GroenLinks, de partij die altijd keurig met haar mensen omging en altijd de gezelligheid uitstraalde die zo kenmerkend is voor bijvoorbeeld de Deventer GroenLinksfractie was in één klap verdwenen. Achteraf is altijd makkelijk praten, maar in mijn ogen was het in deze kwestie niet zo moeilijk geweest. De leden zijn degenen die de partijleider kiezen. Daar gaat het partijbestuur niet over. Als wij een (volgens het partijbestuur) ongeschikte jonge hond hadden gewild als leider hadden we die ruimte moeten krijgen. Meteen!! En niet na die draaikonterij van het partijbestuur dat twee dagen later alsnog een amateuristische verkiezing in gang zette.
Dat Jolande uiteindelijk won, had ik wel verwacht en zeker, ik was daar blij om. Het was alleen blijdschap met een donkerzwarte rand. Vanaf toen was het duidelijk: Het zou een loodzware campagne gaan worden.

De zomer van 2012. Heel Nederland was er klaar voor, want we zouden sportgeschiedenis gaan schrijven. Nou, dat hebben we gedaan hoor! Het EK voetbal in Oekraïne en Polen (agh, daar zijn ze weer). Wat moest resulteren in een reeks klinkende overwinningen, eindigde in een regelrechte aanfluiting. Hoewel in heel Nederland de pleinen weer vol liepen en vol verwachting onze hartjes klopten, verzaakten onze jongens op alle terreinen. Ik mag toch hopen dat deze generatie voetballers zich terdege beseft in wat voor bevoorrechte positie zij zich bevinden en dat met hun salaris daadwerkelijk geen enkele Nederlander meer in armoede hoeft te leven. Dit is namelijk echt geen keuze, zoals onze premier beweert. Begrijp me niet verkeerd. Ik verwacht niet van de oranjevoetballers dat zij een gedeelte van hun salaris afstaan. Deze SP-praktijken veroordeel ik ten zeerste. Het minste wat deze voetballers echter wel kunnen doen is om voor al die Nederlanders, ook de minderbedeelden die met heel hun ziel, geld en zaligheid het elftal steunen, hun stinkende best te doen. Voetballers worden gezien als helden en voorbeeld. Zijn een stukje hoop in diverse, zware levens. Gedraag je dan in vredesnaam ook naar die rol en gedraag je niet als zo’n verwend rotjoch. Doe het dan voor Nederland, als je het niet voor jezelf doet.

In die zin bleek ook het wielrennen een grote poppenkast. Ik had altijd groot respect voor die wielrenners die zichzelf helemaal kapot reden, maar blijkbaar konden ze dat alleen na een snuif van het één of een spuit van een ander. Een cleane wielrenner bleek eerder uitzondering dan regel.

Gelukkig waren daar nog de Olympische Spelen. Ik heb een kleine drie weken heerlijk genoten van al die mooie sporten. De prachtige Nederlandse triomfen, de uitzinnige sporters, de enthousiaste Nederlanders. Dit is wat sport zo mooi maakt. De verbondenheid, het samenzijn. Wat een mooie wereld. Konden we dat maar op meer terreinen.

Helaas, de realiteit haalde ons alweer in. Verkiezingen, oftewel campagne voeren. GroenLinks voerde een foutloze campagne. Jolande maakte veel indruk met haar speech op LowLands en ik had sterk het gevoel dat we nog een zetel of zes zouden halen. Ook de geluiden op straat waren overwegend positief, al hoorde ik ook veel: ‘Ik gun het jullie dit keer niet, maar met de gemeenteraadsverkiezingen stem ik weer op jullie’. Helaas bleek dit ook zo te zijn. Met geluk haalden we vier zetels en een paar weken later stapte Jolande op een beschamende wijze op als partijleider. Er is zoveel over gezegd en geschreven. Ik zeg nog één ding: Nederland (en Deventer) zijn nog lang niet van GroenLinks af.

In de herfst van 2012 presenteerden de VVD en de PvdA hun regeerakkoord. Ook hier heeft een ieder al een mening over, maar wat mij vooral tegen borst stuit is de verdergaande polarisatie tussen arm en rijk, allochtoon en autochtoon, Turk en Nederlander. We leven nu in een land waar illegaliteit strafbaar wordt gesteld. Mensen worden gestraft, omdat ze er simpelweg zijn. Ik vind het een beschamend en schrijnend feit.

Amerika beleefde op twee manieren een turbulente periode. Eerst was daar het debat tussen beroepsgek Romney en Barack Obama dat alle peilingen op zijn kop zette. Romney bleek zeer scherp en Obama was wellicht al aan het dromen over zijn tweede periode als president. Dat uiteindelijk Obama wist te winnen, kan ik alleen maar toejuichen.
Amerika (New York in het bijzonder) kreeg eind oktober, midden in de verkiezingsstrijd, mevrouw Sandy op bezoek. Mevrouw Sandy die vele mensen dakloos maakte en die zelfs een aantal mensen de dood injoeg. En toch meende een aantal hardlopers een discussie te moeten voeren over het al dan niet doorgaan van de New Yorkse marathon. Ik snap best dat je daar hard voor getraind hebt, maar je gaat toch geen marathon lopen op de lijken van mensen. Dit zou ook een sporthart te ver moeten gaan.

2012 was ook het jaar dat we een aantal een grote actrices hebben moeten laten gaan. Hetty Blok, Wil van Kralingen… Nederlands trots en hoop in bange dagen!

Wat was 2012 voor jaar?! Het was een turbulent jaar. Het was een jaar waarin we kennis maakten met ProjectX, het was het jaar dat we konden spreken van de eerste socialmediamoord, het was het jaar dat Brammetje zichzelf in plaats van een ander moest verdedigen!

Ik wens Nederland in 2013 een rustiger jaar toe. 2012 was in ieder geval nooit saai! Al snakken we daar ontzettend naar. Saai en degelijk. Heerlijk!

Happy Newyear.