Duurzaamwattes?!

Afgelopen woensdag stond er in De Stentor een artikel over duurzaamheidsprestaties. Deventer staat op plek 331 in de Gemeentelijke DuurzaamheidsIndex. En bungelt daarmee onderaan de ranglijst met in totaal 408 gemeenten. Een paar dagen later whatsappte collega-fractielid Tjeerd van der Meulen mij een artikel, waarin de Lochemse wethouder Thijs de la Court (GroenLinks) forse kritiek uit op de Index. De punten waar de Index op toetst (o.a. onderwijs, sport, burgerparticipatie en hernieuwbare energie) zouden te grofmazig en willekeurig zijn.

Volgens mij is dit de tragiek van duurzaamheid. Niemand weet precies wat het is, en iedere politieke partij houdt er zijn eigen definitie op na. Want, is het duurzaam dat een vrouw met een tas zo groot als een hutkoffer een minuut moet nadenken over de zojuist door mij gestelde vraag of ze een plastic tasje wil, uiteindelijk zuchtend, steunend en haast opofferingsgezind bevestigend reageert? Misschien is het duurzaam dat je een toiletpapier in vier gelijke delen knipt, met één deel je billen afveegt en je zodoende langer met een rol doet? Of is het duurzaam om met een elektrische auto rond te rijden, of bewijs je dan dat je behoort tot de ‘happy few’ die zich dat via een leaseconstructie kunnen permitteren? Mijn antwoord: Zou kunnen.

Wat we wel weten, zijn de feiten. Feit is dat economische groei niet leidt tot een gelukkiger en volmaakter leven. Feit is dat we verslaafd zijn aan Russisch aardgas, dat land waar homorechten een lachertje zijn. Feit is dat de werkloosheid hoger is dan ooit. Feit is dat steeds meer mensen in armoede leven. Al deze feiten wrijven ons één ding onder de neus: We zijn er nog lang niet!

De politiek moet zich niet blind staren op definities en wat meten we wel en wat meten we niet, maar moet het lef hebben duidelijke keuzes te maken, doelstellingen daadwerkelijk na te streven en daar de bijbehorende middelen voor vrij te maken. Is het duurzaam om mensen in de bijstand verplicht vrijwilligerswerk te laten doen met een baan als het uiteindelijke doel? Ik denk van niet, want armoede en werkloosheid zijn gevolgen van een structurele oorzaak. De duurzame weg zou dus het opsporen en oplossen van de structurele oorzaken zijn. Door symboolpolitiek worden mensen niet aan een baan geholpen! De politiek wil per se laten zien dat zij mensen niet pampert, en daarom moeten mensen in de bijstand daar de tol voor betalen. In plaats van iemand in de bijstand te belonen voor het feit dat hij/zij vol overgave de honden in de buurt uitlaat, worden mensen in de bijstand die geen vrijwilligerswerk doen bestraft door middel van inperking van de uitkering. Armoede maakt het vinden van een baan alleen maar moeilijker, dus heel duurzaam kunnen we deze manier dan niet noemen, lijkt me! Tenzij een vicieuze cirkel de duurzame doelstelling is …

Duurzaamheid proberen vast te leggen in een index is leuk, maar gaat compleet voorbij aan de echte keuzes waar we voor staan. Hebben we het lef om mensen daadwerkelijk de verantwoordelijkheid te geven over hun eigen leven, of willen we een VVD-samenleving vol wantrouwen en wraakgevoelens? GroenLinks kiest voor dat eerste! Blijven we accepteren dat praktisch alle bomen in Deventer gekapt mogen worden zonder vergunning, of gaan we voor een stad vol natuur, veel diersoorten en stadslandbouw? Laten we gaan voor dat tweede! Kiezen we voor professionele zorg, of wilt u voortaan dat de buurman van uw moeder haar voortaan moet wassen? Voor GroenLinks geen moeilijke keuze!

We kunnen het ons niet permitteren om ons te verliezen in een wedstrijdje ‘duurzaam ver plassen’, waarbij een goed cijfer in een index ons doel is. Het gaat om mensen, niet om cijfers!

Reactie op Borkent en Van Schijndel

Ik ben blij dat mijn achtergrondartikel in De Stentor van 4 januari over armoede in Deventer en het beleid dat daarvoor is, reacties heeft losgemaakt. Veel mensen maken zich zorgen om de (verborgen) armoede in Deventer en omgeving. Blijkbaar leeft het thema. Terecht, denk ik zo! Helaas heb ik ook wel een aantal misvattingen gelezen, van mensen die misschien de kern van mijn verhaal niet helemaal begrepen hebben. En van politici die hun eigen straatje proberen schoon te vegen, zo voor de naderende gemeenteraadsverkiezingen.

Zoals in De Stentor van 11 januari, waar de secretaris van Deventer Belang, Albert Borkent, beweert dat er genoeg regelingen zouden zijn om armoede ‘voor een deel’ te bestrijden. Nou ben ik niet goed in raadspelletjes, maar zal Borkent doelen op bijvoorbeeld RechtOp? Inderdaad, dat was een uitstekende regeling. Maar deze regeling is vakkundig uitgekleed door wethouder Margriet de Jager van .. jawel, Deventer Belang. Borkent gebruikt de rest van zijn 200 woorden om de deelname van landelijke partijen aan lokale verkiezingen te hekelen. Stemmers kunnen ‘het tij keren’ door op lokale partijen te stemmen. Gelet op het feit dat een wethouder van zijn lokale partij het armoedebeleid heeft uitgekleed, vind ik dat nogal een aparte uitspraak. Was dit uitgeklede armoedebeleid dan succesvol? Ik kan het niet echt zo noemen, geloof ik! Het aantal aanvragen voor een bijstandsuitkering is in 2013 toegenomen met 14% ten opzichte van het jaar ervoor en de voedselbank heeft het nog nooit zo druk gehad. Allemaal dankzij het armoedebeleid onder de wethouder van zijn Deventer Belang. ‘Eind goed, al goed’ noemt Borkent dat, die blijkbaar de huidige toename van armoede succesvol beleid vindt.

Dan Marien van Schijndel. Marien, bedankt voor je brief! Zoals jij mijn artikel met veel interesse en waardering hebt gelezen, zo heb ik dat uiteraard ook met jouw brief gedaan. Jammer dat je mijn conclusie dat de armoedenota uit 2011 nogal armoedig is, teleurstellend vindt. Hier heb jij klaarblijkelijk uit opgemaakt dat ik vind dat er een nieuwe nota geschreven moet worden. Laat ik dat misverstand hier meteen wegnemen. Dat is juist wat ik niet zeg! Ik pleit er juist voor dat we het lef moeten hebben om het systeemdenken, zoals ik ook schrijf in mijn artikel, los te laten. De paus naar Deventer halen voor een lezing over armoede? Complimenten voor je out-of-the-box denken, Marien! Maar laten we hier wat concreter worden. Een lezing van de paus is leuk, maar dat gaat de armoede niet oplossen. Hoeveel bezieling hij ons ook weet over te brengen. Waarom kiezen we niet voor bevlogen dwarsdenkers als Jos de Blok (directeur Buurtzorg Nederland) die het systeemdenken volledig heeft losgelaten in zijn organisatie en het lef heeft mensen echt centraal te stellen? Ik pak de handschoen graag op!

Armoe troef

Van de week las ik in de krant dat het aantal huishoudens dat in armoede leeft weer fors gestegen is en dat één op de tien kinderen opgroeit in armoede hier in Nederland. Even voor uw beeld: Dat zijn dus ongeveer twee kinderen per Nederlands klaslokaal. Nederland, u weet wel … Dat land waar niemand arm hoeft te zijn, dat land waar geluk hebben een keuze is, dat land waar zelfredzaamheid en participeren hoog in het vaandel staan. Dat land!

Deventer is als mooie, Nederlandse Hanzestad aan de IJssel helaas geen uitzondering wat betreft armoede. Met de informatie uit het artikel in mijn achterhoofd ben ik eens op zoek gegaan naar het armoedebeleid in Deventer. Ik stuitte uiteindelijk op een stuk uit 2011 als meest recent beleidsdocument. Even for the record: Het is ondertussen bijna 2014 en de situatie zoals deze was in 2011 is bijna niet meer vergelijkbaar met de situatie zoals we ‘m nu kennen. Juist nu merken mensen steeds hardnekkiger de crisis. Spaargeld raakt op, die auto moet dan toch maar de deur uit en tijdelijke contacten worden bijna niet meer verlengd. En juist nu laat de Deventer politiek mensen volledig in de kou staan.

Ik vind het stuitend dat het gemeentebestuur volledig inzet op Eigen Kracht, maar daarbij compleet voorbij gaat aan het feit dat er mensen in onze gemeente wonen die het simpelweg niet alleen redden. Het armoedebeleid in Deventer is primair gestoeld op, en ik citeer: de eigen verantwoordelijkheid van de burger (walgelijk woord, maar dat voor nu terzijde) dat voorop moet staan. Van mensen wordt verwacht dat ze zelf de weg weten naar instanties en specifieke regelingen vinden. Dus …
Ik neem aan dat mensen die – helaas – het armoedebeleid nodig hebben dat zelf ook wel snappen en ik zie werkelijk de meerwaarde niet van dit opschrijven in een dusdanig stuk.

Laat ik de eerste zijn om te benadrukken dat ook ik van mening ben dat mensen in eerste instantie zelf verantwoordelijk zijn voor hun eigen leven. Maar geef ze dan ook het vertrouwen om die verantwoordelijkheid daadwerkelijk te nemen. Ik vind het namelijk ook verantwoordelijk gedrag als mensen aangeven dat ze het niet alleen redden en hulp van de gemeente nodig hebben. Hulp die zo langzamerhand eerder uitzondering dan regel is. Het is volslagen wensdenken dat alle mensen de weg naar instanties kennen en ik vind het een uiterst trieste tendens dat de hulpvraag van mensen in armoede steeds minder beantwoord wordt. Eigenlijk is het armoedebeleid in Deventer één grote mythe van beheersbaarheid. Als we maar gewoon opschrijven dat mensen primair zelf verantwoordelijk zijn dan komt het wel goed. Ik zou willen dat het zo makkelijk was.

Het gemeentebestuur gaat in mijn ogen echter volledig voorbij aan één essentiële vraag: Wat is de bedoeling van ons armoedebeleid? Volgens mij om mensen in armoede zo goed mogelijk te helpen. In plaats van daarvan heeft het systeemdenken grote delen van het Deventer bestuur overgenomen. Het systeem zegt dat mensen in armoede zichzelf in eerste instantie moeten redden, dan moeten mensen in de echte wereld daar maar gewoon aan voldoen en dan is het prima. De computer zegt namelijk dan dat we plussen aan het einde van de rit en dan is iedereen tevreden. Nogmaals, ik zou willen dat het zo makkelijk was.

Stiekem hoop ik dat er reacties komen dat ik onzin klets en dat Deventer het armoedebeleid prima op orde heeft. Dan maak ik nu alvast een diepe buiging en bied ik meteen maar even mijn excuses aan. Ik vrees alleen het ergste.

Heb ik de oplossing paraat? Nee! Althans, niet volledig! Maar ik vind een summier beleidsdocument van 12 pagina’s uit 2011 nogal armoedig voor deze grote problematiek!

Cultuur, gewoon even fijn!

Zaterdagavond 23 november, DOKH2O, License To Swing:
Vier bigbands + één jazzcombo = een heerlijk avondje muziek en fijne gezelligheid!

Ho, wacht eens even! Is dat alles, Koen? Wat is de economische toegevoegde waarde? Is er wel winst gemaakt? Het heeft ons als overheid toch geen geld gekost? Hebben deze bigbands wel voldoende eigen inkomsten? De gemeente subsidieert dit toch niet? In tijden van crisis kan dat echt even niet!

STOP!!!!!

Het was gewoon een onwijs toffe avond met heerlijke muziek en leuke mensen. Soms moet dat gewoon even! Politici doen ons echter de laatste jaren geloven dat alles en iedereen moet worden afgerekend op het saldo onder aan de streep. En als dat saldo negatief is, dan zijn de rapen gaar! Dan moet er ineens alles aan gedaan worden om dat op korte termijn positief te krijgen. Dat de gevolgen op de lange termijn nou niet bepaald tof zullen zijn, daar kraait geen haan naar. Het systeem van de markt en winstmaximalisatie is doorgedrongen tot in de haarvaten van de overheid en de meeste raadsleden binnen de gemeente Deventer vormen daar geen uitzondering op. Is het niet economisch rendabel, dan moeten we toch eens even achter onze oren krabben of dit dan wel kan blijven. Zo kon het gebeuren dat De Leeuwenkuil moest vrezen voor haar bestaan en het Deventer Historisch Museum bijna met haar complete collectie op straat stond.
Dit irritante systeemdenken leidt volgens mij volkomen af van de vraag wat nou de bedoeling is van onze Deventer cultuursector? In mijn ogen is dat namelijk niet dat er winst gemaakt moet worden, in ieder geval niet op de eerste plaats. Cultuur betekent ontspanning. Iets dat juist in deze tijden van stress van vitaal belang is voor het welzijn van onze inwoners. Cultuur betekent ruimte geven aan een mix van opkomend talent en gevestigde namen. De stad als podium waar muzikanten, schilders, dichters, toneelspelers etc. hun kunsten kunnen tonen en het publiek mee kunnen nemen naar hun wereld. Cultuur betekent positivisme en tolerantie. Niemand wordt buitengesloten en iedereen mag meedoen. Dat is voor mij de bedoeling van de cultuursector in een notendop!!

Dat cultuur tevens betekent dat er een sfeer ontstaat in de binnenstad waar kleine, authentieke winkeltjes en bedrijven zich graag vestigen , waar creatief ondernemerschap niet bij de eerste de beste fout wordt afgeschoten, maar de tijd krijgt om te groeien en waar toeristen en onze inwoners graag komen om hun inkopen te doen en elkaar te ontmoeten, dat vind ik alleen maar fijn. Kom dan nog maar eens terug met het rekenmachinetje om de economische toegevoegde waarde van de cultuursector te berekenen. Ik ben ervan overtuigd dat er dan een heel ander beeld ontstaat. Simpelweg omdat de cultuursector dan wordt afgerekend op waar zij voor bedoeld is!

Terug naar zaterdagavond. Het was een avond waar jong talent in de vorm van jazzcombo Seven Steps een uitstekende indruk maakte en het publiek alvast kennis kon maken met de professionele muzikanten van morgen. Het was een avond waar gerenommeerde bigbands als Deventer Swing Orkest, Bigband Twello, Hanzestadband en Deventer Jazz Orkest hun naam en faam meer dan waar maakten en lieten zien en horen wat liefde voor muziek eigenlijk betekent. Het was een fijn avondje uit, een avondje waar mensen elkaar ontmoetten, samen konden genieten en helemaal opgeladen DOKH2O weer verlieten. En dat is voor mij duizend keer belangrijker dan de vraag of er wel genoeg kaartjes zijn verkocht om winst te maken!

Waarom de gemeenteraad in? Daarom!

Ik mag graag kijken naar Man Bijt Hond. Even voor de mensen die dat niet kennen: het is een televisieprogramma dat zich vooral leent als uithangbord voor mensen die alles behalve gemiddeld zijn. En als ik weer eens zit te grinniken bij het zien van een man die van weggegooide wasknijpers een middeleeuws kasteel bouwt, krijg ik altijd onwijs op mijn donder van mijn vader. Koen Boswinkel, hij doet er niemand kwaad mee.

Leven en laten leven.

Dat is voor mij een onwijs grote waarde. Wie ben ik om jou te veroordelen om wat je doet of om wie je bent. Wie ben ik om te zeggen dat je als man niet met een andere man mag zoenen? Wie ben ik om te zeggen dat kunstenaars luie subsidietrekkers zijn? Wie ben ik om duizenden varkens in een megastal te proppen, alleen omdat ze een lekker kontje hebben? Wie ben ik om vrouwen die seks zo leuk vinden dat ze er hun beroep van willen maken te veroordelen? Ik ben in dat opzicht helemaal niemand.
Echter, leven en laten leven betekent niet hetzelfde als: stik er maar in. Het is jouw probleem. Gelukkig is het zo dat we niet alleen op deze aarde rondbanjeren, maar dat we met ruim 7 miljard mensen zijn, waarvan zo’n 100000 mensen in Deventer wonen. Dat betekent wederzijdse rechten en plichten. Als inwoners onderling, maar ook zeker tussen gemeente en inwoners. Ik wil niet wonen in een gemeente waar raad en college geen enkele verantwoordelijkheid meer nemen en hun handen aftrekken van alles wat ik als GroenLinkser zo belangrijk vind. Ik wil niet wonen in een gemeente waar mensen aan hun lot worden over gelaten onder het mom van participeren en zelfredzaamheid. Dat iemand in het water ligt, wil nog niet zeggen dat diegene ook daadwerkelijk in staat is om te zwemmen. In plaats van een reddingsboei is de algehele tendens vanuit onze gemeente: red oe de met. Ik wil niet wonen in een gemeente waar de cultuursector alleen nog maar populaire voorstellingen naar Deventer haalt en op geen enkele manier nieuwe talenten en minder populaire voorstellingen en artiesten durft te programmeren, omdat zij door de gemeente wordt afgerekend op uitsluitend bezoekersaantallen, verkochte colaatjes en de winst onder aan de streep. Dat is laf in plaats van nieuwe deuren openend, iets waar ik de cultuursector over het algemeen onwijs om bewonder.

Ik wil wonen in een gemeente waar mensen op een ontspannen en positieve manier met elkaar omgaan. Een gemeente waar een verpleegkundige in de thuiszorg wordt afgerekend op de kwaliteit van zorg en medemenselijkheid en niet op kwantiteit van zorg, zoals zorg binnen de tijd weten te verlenen. Een gemeente waar jongeren en studenten makkelijk aan woonruimte kunnen komen, omdat de raad en college bereid zijn bestemmingsplannen aan te passen en zo nodig leegstaande kantoorpanden te kopen. En als het niet verhuurd kan worden, waarom geen atelier voor kunstenaars en andere cultuurtoppers? Een gemeente waar geluisterd wordt naar mensen waar het beleid voor wordt gemaakt. Een gemeente waar zowel grootse evenementen als kleine, authentieke voorstellingen welkom zijn. Een gemeente waar mensen dieren zien als levende wezens en niet als een product. Een gemeente waar natuur mag bestaan en waar een grote biodiversiteit vanzelfsprekend is. Een gemeente waar je hand in hand kan lopen, ook als het twee nagelgelakte vrouwenhanden zijn.

Ik wil wonen in een gemeente waar politici hun nek durven uit te steken. Politici die bereid zijn om vertrapt te worden om de weg voor anderen te plaveien. Om nu uitgelachen te worden, maar over tientallen jaren worden herinnerd als vooruitziend en creatief. Om samen met inwoners te werken aan een groenere en socialere stad. Dat is waar Deventer, met al haar prachtige mensen, bijzondere bedrijven en schitterende uitstraling en historie, om vraagt. Ik ben bereid om mijzelf de komende vier jaar als raadslid te laten vertrappen en ik hoop dat Deventernaren mij die kans willen en durven geven.

Cultuur gaat niet over geld!

Bezuinigingen op de cultuursector in Deventer?! Mijn gedachten schieten alle kanten op als ik deze kwestie voorgelegd krijg. Cultuur gaat voor mij namelijk niet over geld, maar over wat het met mensen doet en welke uitwerking een bloeiende cultuursector heeft op Deventer en haar bevolking. En dat vind ik vele malen belangrijker dan een paar duizend euro subsidie meer of minder!

Betekent voorgaande dat ik tegen bezuinigingen op cultuur ben? Niet op voorhand. Ik vind het belangrijk om constructief te zijn en met mij valt over alles te praten. Ik besef goed dat de tijd dat ieder huisvrouwenkoor of iedere kunstenaar (met alle respect) subsidie kreeg definitief achter ons ligt. In mijn ogen is dat de grote fout die de cultuursector en overheid, ook in Deventer, hebben gemaakt: een stortvloed aan subsidies zonder dat duidelijk was met welk doel een subsidie verstrekt werd. Het heeft de cultuursector in zekere zin lui gemaakt, maar ik zie tegelijkertijd dat de sector op dit moment laat zien creatief te zijn met het vinden van alternatieve inkomsten.
Ik sta dus absoluut open voor cultuurbezuinigingen, maar veroordeel de manier waarop dit college van B&W dat doet. Bezuinigen is namelijk één ding, maar bezuinigen zonder visie is het stomste dat een college kan doen! En dat is precies wat er op dit moment gebeurd of dreigt te gebeuren. Ik kan het college echt niet meer volgen wanneer in dezelfde alinea in het begrotingsvoorstel staat dat cultuureducatie voor jongeren belangrijk wordt gevonden, maar dat de kans dat een aantal kunstcursussen voor jongeren (voor volwassenen verdwijnt sowieso het grootste gedeelte) verdwijnt reëel is, omdat de Leeuwenkuil een flink gedeelte aan subsidie kwijtraakt.

We zijn in Deventer gezegend met een bloeiend cultureel leven en daar ben ik onwijs trots op. De mooie, grootse festivals waar tientallen vrijwilligers op de been zijn om alles in goede banen te leiden, afgewisseld met kleine projecten waar bijvoorbeeld beginnende muzikanten de kans krijgen om zichzelf te laten zien. Met name die kleine projecten laten zien hoe vindingrijk en flexibel de cultuursector is. Voor mij is het voorbeeld van een klein succesvol project ‘Praamstra Live’. Een boekwinkel die samenwerkt met een poppodium en een productiehuis om Deventer kennis te laten maken met beginnende artiesten of een voorproefje te geven van wat er ’s avonds in het Burgerweeshuis of Deventer Schouwburg te zien is. Dit alles zonder ook maar één cent aan subsidie. Dit voorbeeld laat zien hoe belangrijk samenwerken is en dat is precies wat wij in Deventer veel meer moeten doen. Op zoek gaan naar originele en verassende samenwerkingsverbanden die de gemeente geen of nauwelijks geld kosten. Zoek veel meer de verbinding met scholen om kinderen van jongs af aan cultureel bewust te maken. Er zijn duidelijke aanwijzingen dat mensen die midden in het culturele leven staan meer in staat zijn om out-of-the-box te denken, creatief zijn, risico’s durven te nemen en onderuit durven gaan. In mijn ogen essentiële eigenschappen in een tijd dat vijf jaar dezelfde baan hebben al een hele tijd is.

De gemeentelijke uitgaven terugschroeven kan dus als de gemeente voldoende ruimte biedt aan nieuwe, originele initiatieven en het ontwikkelen van cultureel talent mogelijk maakt. Het verlenen van een vergunning om iets op de Brink te organiseren is dan doorgaans van groter belang dan het al dan niet toekennen van een subsidie. Dat is bezuinigen met visie en daar kan ik het absoluut mee eens zijn. Maar de bezuinigingen zoals het college ze nu voorstelt? Nooit!